Rakamların Ötesinde

Kadın, sabah erkenden kalktı. Çayı demlemedi bu kez, su ısıttı sadece. Çünkü çay da lükstü artık. Markete gitmeden önce cüzdanına baktı. İçinde iki buruşuk banknot, bir de oğlunun küçükken çizdiği kalpli bir not vardı. Ekonomi buydu işte. Rakamlar ekranda dans ederken, onun sofrasında ekmek eksiliyordu. Kasada sıra ona geldiğinde sessizce ürünleri geri koyuyordu. İlk önce peyniri bıraktı, sonra yağı. Süt şişesine biraz daha baktı, sanki bakınca doyarmış gibi. Sonra onu da rafa geri koydu. Ardında kimse bir şey demedi. Çünkü herkes aynı durumdaydı. Yoksulluk, bir utanç değildi artık; ortak bir dildi. Herkes susuyordu, çünkü aynı kelimeleri söylemeye dilleri varmıyordu: Yetmiyor. Hiçbir şey yetmiyor. Ekonomi, rakamlarda değildi. Kadının mutfağında pişmeyen çorbaydı. Çocuğun doğum gününde alınamayan pastaydı. Geceleri, elektriği kapalı evde battaniyenin altındaki dua fısıltılarıydı. Ekonomi, cüzdanda değil; insanın yüreğinde eksilen güven, umut ve onurdu. Ve o sessizlik... artık sadece yokluğun değil, alışılmışlığın da sessizliğiydi. Ekonomi çoğu zaman grafiklerde, büyüme oranlarında, merkez bankası verilerinde aranır. Oysa gerçek ekonomi, akşam pazarı dağılırken çürük domatesleri seçen ellerdeydi. Ekmek kuyruğunda bekleyen sabrın, markette etikete ikinci kez bakan gözlerin içindedir. Ekonomi bir rakam değildir. İnsan, cüzdanına baktığında çıkan derin sessizliktir. Ay sonunu düşünürken yutkunamamak, çocuğun istediği oyuncağa mahcup bir gülümsemeyle "Başka zaman, bakarız" diyebilmektir. Yoksul ailelerde anne hep tok, baba ise hep unutkandır. Kimi zaman bir dilek, kimi zaman da boğaza düğümlenen bir sitemdir. Haberlerde "büyüme var" derken, evde küçülen sofradadır. Cüzdanın ağırlığı değil, boşken çıkardığı sessizlik anlatır en çok. Ve o sessizlik, bir hanenin, bir neslin, belki de bir ülkenin haykırılamayan çığlığıdır. Ekonomi yalnızca rakamlar ve yüzdeliklerden ibaret değildir. O, bir insanın cebinde taşıdığı görünmeyen yüktür. Cüzdan açıldığında çıkan sessizliktir; ne bozuk para sesi ne de kart şıngırtısı… Sadece boşluk.